Tariq Ramadan, onder meer gasthoogleraar Burgerschap en identiteit aan de Erasmus Universiteit en adviseur van de gemeente Rotterdam, verkondigt twee boodschappen. In zijn op westerlingen gerichte boeken predikt Ramadan respect voor homo’s. Maar als hij zich richt tot zijn islamitische achterban moeten onder meer homoseksuelen en vrouwen het ontgelden. De Gay Krant publiceert de uitspraken die Ramadan over homo’s heeft gedaan, maar die eigenlijk niet voor westerse oren bestemd zijn. 

Kern van het betoog van Tariq Ramadan is dat er maar één islam is waarvan de principes onveranderd geldig blijven voor alle samenlevingen en in alle tijden. Die radicale uitspraak staat op gespannen voet met de manier waarop hij zich in het westen openlijk presenteert – onlangs nog in het televisieprogramma Wintergasten van Joris Luyendijk. Ramadan roept dan op tot respect voor mensen die anders denken of handelen. Hij weigert toe te geven dat hij ook een andere zienswijze heeft. De Gay Krant toont aan de hand van letterlijke uitspraken van Ramadan aan dat zijn boodschap aan westerse bewonderaars een compleet andere is dan die aan moslims.

In zijn op cassettebandjes ingesproken teksten voor moslims zegt Tariq Ramadan onomwonden dat ‘homoseksueel gedrag een teken is van een aandoening, een stoornis en een onevenwichtigheid’. Veel van zijn uitspraken zijn opgetekend in het boek Frère Tariq van Caroline Fourest. Ramadan doet Fourest af als een feministische lesbienne die niet serieus te nemen is. Al zijn uitspraken zijn echter terug te vinden op cassettebandjes die bestemd zijn voor de islamitische achterban van de hoogleraar. Gay Krant luisterde die tapes af en noteerde de letterlijke teksten van Ramadan, en sprak daarover met oud-politicus Frits Bolkestein en schrijfster Caroline Fourest.

Het betreffende artikel is hieronder leesbaar:

Man met twee boodschappen
 
Tariq Ramadan is vredesduif en bestrijder tegelijk
 
Tariq Ramadan is senior research fellow aan Oxford University, gasthoogleraar Burgerschap en identiteit aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en adviseur van die gemeente. Een respectabel man dus. Door intellectueel Nederland bovendien omarmd als een vredesduif. Toch zijn er steeds meer mensen die in hem een evenbeeld van Jeckyll & Hyde menen te ontwaren.
 
Tekst Henk Krol
 
Tariq Ramadan zou met twee tongen spreken. Op een westers platform toont hij zijn vriendelijke en vredelievende gezicht, maar naar een meer Arabisch publiek laat hij dat masker vallen en ontpopt hij zich als een strijder tegen westerse verworvenheden. Hij blijkt dan ineens onder meer vrouwonvriendelijk en homofoob. Daarin gaat hij, zo blijkt uit cassettebanden en internet downloads bestemd voor zijn volgelingen die de redactie van de Gay Krant in handen kreeg, erg ver. Zo ver zelfs dat het bij betrokken homoseksuelen forse angst inboezemt.
 
In zijn op westerlingen gerichte boeken predikt Ramadan juist respect. In Een jihad van vertrouwen schrijft hij: “Natuurlijk worden er in samenlevingen waar moslims in de meerderheid zijn en door moslims die in het westen wonen uitlatingen gedaan die homoseksualiteit veroordelen of ondubbelzinnig homofoob zijn. Het zou onjuist zijn dat te ontkennen”. Daar voegt hij aan toe: “Niettemin zijn er verschillende benaderingen en het is belangrijk erop te wijzen dat onder moslims verschillende standpunten bestaan”. Dat klinkt als een handreiking. Ramadan verduidelijkt dan: “Al jarenlang herhaal ik dat de islam homoseksualiteit niet aanmoedigt (en die principieel verwerpt, omdat ze niet overeenkomt met het voor de mensen vastgestelde goddelijke plan). Dat verhindert me echter niet een duidelijk standpunt in te nemen: ook al ben ik het niet eens met de opvattingen en daden van homoseksuelen wat hun seksualiteit betreft, dat weerhoudt me er niet van te respecteren wat ze zijn”.
Daarnaar gevraagd toen hij eerder dit jaar te gast was bij Joris Luyendijk in het VPRO-televisieprogramma Wintergasten zei hij schoorvoetend, omdat hij het onderwerp kennelijk liever wilde vermijden: “Je moet de ander respecteren, ook als je hem niet begrijpt of het niet met hem eens bent. Juist dan!” Dat is een heel andere toon dan die van zijn gesproken preken in het Frans of het Arabisch zoals die worden verspreid door zijn uitgever in Lyon, zowel op cassette als via het internet.
 
Het wordt tijd dat de werkelijke beweegredenen van Ramadan beter worden onderzocht en dat wordt heroverwogen of zijn maatschappelijke posities, zoals zijn functie binnen de Erasmus Universiteit, hem wel passen.
Vorig jaar werd in Rotterdam een publiek debat aan de universiteit georganiseerd tussen Tariq Ramadan en Frits Bolkestein, oud politicus, hoogleraar en voormalig Eurocommissaris. Daarbij confronteerde Bolkestein zijn opponent met vele krasse uitspraken van Ramadan, maar vervolgens werden die door de gasthoogleraar van tafel geveegd. Hij zou ze nooit zo hebben gedaan.
Veel van de gewraakte uitspraken van Tariq zou Bolkestein hebben gevonden in het boek Frère Tariq van Caroline Fourest. Haar naam viel geen moment tijdens het debat. Maar volgens Tariq bevat Fourests boek tweehonderd feitelijke fouten. Tariq Ramadan: “Achter deze zogenaamde journaliste houdt zich een activiste schuil die zich inzet voor een heel dogmatische en antireligieuze secularisering; ze zet zich in voor een eenzijdig en paternalistisch westers feminisme. Als lesbienne verdedigt ze de rechten van homoseksuelen en levert ze kritiek op de religies die deze rechten volgens haar in gevaar brengen en in haar steun aan de Israëlische politiek geeft ze blijk van het meest verblindende zionisme”.
Navraag bij Caroline Fourest leert dat zij de uitspraken van Tariq letterlijk zo aantrof, onder meer op de vele tapes die te koop zijn of waren bij de islamitische boekhandel Tawhid in Lyon en in toespraken die Tariq hield in Marokko.
 
Kern van zijn betoog is vooral dat er maar één islam is waarvan de principes onveranderd geldig blijven voor alle samenlevingen en in alle tijden. Die uitspraak is niet te rijmen met de functie van een bruggenbouwer, zoals die aan Ramadan door zijn westerse fans wordt toegedicht.
Ramadan: “Er is maar één sharia, één weg voor alle moslims, maar we lopen allemaal in ons eigen tempo.”
Tijdens het Rotterdamse debat verweet Ramadan Bolkestein dat 95 procent van de uitspraken die hem in de mond werden gelegd nooit door hem zouden zijn gedaan. “Laat me maar zien waar ik het zou hebben gezegd…” Als het zou gaan om uitspraken die te vinden zijn in het boek van Fourest dan meent Ramadan dat hij de inhoud ervan als onzin mag beschouwen. Het gaat immers om de tekst van een gekke, feministische lesbo. Caroline Fourest moet er om lachen. “De aan Ramadan toegeschreven uitspraken komen niet als verzinsels uit mijn pen, het zijn letterlijke quotes uit zijn eigen cassettetoespraken.” Fourest legt uit dat het onder islamieten heel gebruikelijk is dat ze zichzelf geestelijk graag voeden met in hun ogen leerzame teksten van voorlieden. Dat gebeurt maar zelden op schrift, maar juist veel vaker via gesproken cassettes en MP3-files die ruim en veelal gratis worden verspreid, maar waarvan het de bedoeling is dat ze niet in handen komen van ‘ongelovigen’.
 
Het lijkt erop dat Ramadan twee boodschappen heeft: één voor zijn islamitische achterban en één (aangepaste) voor zijn westerse bewonderaars. Dat blijkt ook als je luistert naar cassette QA 15, deel 2 en QA 16. 34 Minuten en 37 seconden vanaf het begin zegt hij: “Ik moet mijn woorden zo verpakken dat ze beter aansluiten bij het oor dat er naar luistert”.
De boosheid over eventuele foute quotes ontstond vooral toen Bolkestein zei dat Ramadan zou hebben gezegd dat ‘Irak, zonder twijfel, een van de moslimlanden is die in de afgelopen twintig jaar het meest heeft gedaan als het gaat om de vooruitgang van vrouwenrechten’. En inderdaad op pagina 126 van haar boek staat die uitspraak letterlijk zo afgedrukt.
Ook ontkent Ramadan zijn uitspraak dat vrouwen die over straat lopen hun ogen moeten richten op de grond. “Vrouwen mogen met hun verschijning geen aandacht trekken.” Het staat zo in het boek van Fourest (pagina 163). Wie echter luister naar cassette QA 37 vindt na 15 minuten en 5 seconden: “Op straat, zo is de wet, moeten vrouwen hun ogen strak richten op het beton”. En op cassette QA 5 (41’:36’’) zegt Tariq letterlijk tegen vrouwen: “Er is een belangrijke regel voor Allah. Als je probeert aandacht te trekken door je manier van doen, of door het gebruik van parfum, door je verschijning of door je gebaren, dan bewandel je niet de goede geestelijke weg”.
 
Vooral homo’s moeten het bij Ramadan ontgelden, hoewel hij in Nederlandse interviews juist pleit voor wederzijds respect. Bolkestein haalde daarom de volgende omstreden woorden van de islamitische denker aan: “Het verbod is eenduidig. Homoseksualiteit is niet iets wat de islam toestaat”. Precies zo is het ook terug te vinden in het boek van Fourest. En: “homoseksueel gedrag is een teken van een aandoening, een stoornis en een onevenwichtigheid.”
Volgens Ramadan zou hij het nooit hebben gezegd, maar de Gay Krant luisterde naar cassette QA 38 (33’:10’’). Daar zegt hij: “Een man is bedoeld voor een vrouw, en een vrouw voor een man”. En even verderop: “De boodschap van de islam is op dit punt heel helder: homoseksualiteit is niet toegestaan, is niet iets wat valt binnen de algemene opvatting over de mens. Homoseksualiteit is niet iets wat men in de islam kan toestaan”. En bovenal in een van zijn boeken: “Dit probleem blijkt een storing, een verkeerd functioneren en een onevenwichtigheid”. De originele tekst is zo mogelijk nog angstaanjagender dan de vertaling van Caroline Fourest.
 
In zijn eigen boek Een jihad van vertrouwen, gericht op de westerse lezer, klinkt het heel anders. Daar staat te lezen: “Ook al maak ik een voorbehoud betreffende het homohuwelijk en adoptie door homoseksuele paren, toch aarzel ik niet homofobe uitlatingen en maatregelen waarvan homoseksuelen het slachtoffer kunnen worden te bestrijden en me aan hun zijde te scharen wanneer we gemene zaak kunnen maken”.
Kennelijk vindt Ramadan zich met deze op het westen gerichte uitspraken erg progressief, want hij voegt er aan toe: “Sommige organisaties van homoseksuelen vinden deze opvatting nog te behoudend en gevaarlijk wegens haar schijnbare openheid. Ze zien wat betreft de co-existentie met moslims slechts één mogelijke toekomst: de oprichting van moslimverenigingen van homoseksuelen en lesbiennes aanmoedigen en met hen een verbond sluiten. Geleerden en moslims, die de persoon respecteren zonder het seksuele gedrag aan te moedigen, gaan niet ver genoeg in de ogen van maximalistische actievoerders die duidelijk niet van toegeven weten”.
Ook op andere items is Ramadan extremer dan zijn westerse bewonderaars hem toedichten. Zo vindt hij dat openbare scholen moeten islamiseren als alternatief voor islamscholen die veel te weinig moslimkinderen kunnen plaatsen en die niet goed functioneren. En dat “het principe van de hoofddoek de belangrijkste les is om terug te keren naar de absolute waarheid van de koran en de overgeleverde uitspraken van Mohammed, om uit te vinden wat wij van de diverse hedendaagse culturen kunnen integreren in de islam.” Integratie is voor hem dus omgekeerd. In zijn boek Westerse moslims en de toekomst van de islam schrijft Ramadan: “Wij beschouwen alles als islamitisch wat zich niet verzet tegen de islam.”
 
In een televisiedebat met de Franse president Nicolas Sarkozy weigerde Ramadan het stenigen van overspelige vrouwen onvoorwaardelijk te veroordelen. In Engeland sloot hij zich aan bij een werkgroep die de Holocaustherdenkingen af wil schaffen omdat deze voor moslims te kwetsend zouden zijn. Hij heeft kennelijk ook nogal wat begrip voor de islamitische regel dat een moslim die zijn godsdienst de rug toekeert, gedood moet worden. “Verander uw ziel en uw geweten, maar beledig niet degenen die u achterlaat en berokken hen geen schade.” Ramadan schrijft dat in een reactie op het feit dat zijn Leidse collega Nasr Abu Zaid werd gedwongen van zijn moslimvrouw te scheiden toen diens als afvallig aangemerkte opvattingen werden verworpen door de islamitische theologen van de Egyptische Al Azhar-universiteit.
Ramadan, zelf getrouwd met een Zwitserse die hij bekeerde tot de islam, is tegen gemengde huwelijken en zeker geen verdediger van joden. Hij wil dat literatuur selectief wordt gelezen en dat er wordt geprotesteerd tegen feminisme, secularisme en de westerse opvatting van integratie. Daarentegen moeten moslims ‘een actievere rol spelen op alle gebieden waar zij meer islam kunnen bewerkstelligen. Zo worden zij een ethische meerderheid’.
 
Al tijdens zijn studie filosofie aan de Universiteit van Genève waren zijn geschriften omstreden. De eerste versie van zijn proefschrift werd door professor Genéquand wegens de te apologetische strekking afgekeurd.
Dat Tariq Ramadan ook in de eigen islamitische wereld niet onomstreden is, blijkt wel uit het feit dat zowel Egypte, het land waar zijn familie vandaan komt, als Saoedi-Arabië hem de toegang hebben ontzegd.
Tariq Ramadan blijkt een man met twee gezichten. Juist dat maakt hem extra gevaarlijk. Het zou niet verkeerd zijn wanneer zijn gedachtegoed door meerderen eens nader onder de loep zou worden genomen.

Kader 1:
 
 
 
Tariq Saïd Ramadan werd geboren in Genève (26 augustus 1962). Hij is filosoof, maatschappelijk leider en één van de bekendste Europese moslims. Hij is van Egyptische komaf. Ramadan studeerde filosofie en Franse literatuur. Hij promoveerde in de filosofie aan de Universiteit van Genève. Hij studeerde ook Arabisch en islam aan de leidende islamitische Al Azhar-universiteit in Cairo. Hij was tot 2004 leraar aan het college van Saussure (Genève) en professor islamologie aan de universiteit van Fribourg.
In februari 2004 accepteerde hij een hoogleraarpost aan de Universiteit van Notre Dame in Indiana (VS). Zijn visum werd echter in juli 2004 ingetrokken en hij zag zich daardoor gedwongen van de aanstelling af te zien. Het Amerikaanse Department of Homeland Security weigerde een duidelijke reden voor het intrekken van het visum te geven, maar verwees in algemene termen naar de ruime bevoegdheid die de Patriot Act de overheid geeft om vreemdelingen die ‘het terrorisme steunen’ de toegang te weigeren.
In oktober 2005 aanvaardde Ramadan een gastdocentschap aan het St. Antony’s College van de Universiteit van Oxford. Hij is tevens benoemd tot adviseur van de Britse regering voor moslimaangelegenheden.
In december 2006 aanvaardde Ramadan een gasthoogleraarschap aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Hij zag af van de leerstoel Islam aan de universiteit Leiden omdat hij inmiddels had gekozen voor Oxford, waar hij senior research fellow is.
 

===============================================

Kader 2:

Jeckyll & Hyde - Romanfiguur naar een gespleten persoonlijkheid met een goede en een kwade kant

Secularisering - Ontkerkelijking, de reductie van religie tot het private terrein en de afname van de maatschappelijke invloed van religie

Paternalistisch - Betuttelend, bevoogdend

Zionisme - Politieke stroming die het stichten van een joodse staat in Palestina tot doel heeft

Sharia - De islamitische wet of de wet van Allah, en betekent letterlijk ‘weg naar de bron’

Jihad - Heilige oorlog tegen het kwaad, vaak overdrachtelijk gebruikt als de strijd van moslims tegen ongelovigen

Zie ook:

ramadan">Ramadan reageert op commotie
ramadan">Rechtzaak over Ramadan
ramadan">Karabulut: Stop subsidie Ramadan
ramadan">Kamervoorzitter wil geen debat over Ramadan
ramadan">Tweede Kamer over Ramadan
ramadan">Tariq Ramadan: ‘Citaten nooit gedaan’
ramadan">VVD wil af van moslimwetenschapper
ramadan">Rotterdam stelt onderzoek in naar bandjes Ramadan
ramadan">Gay Krant laat Ramadans twee gezichten zien