De nieuwe hoofdredacteur van de Gaykrant, Bamber Delver (63), is zeer bezorgd. En zeer strijdvaardig. ,,Trump heeft de regenbooggemeenschap uitgeroepen tot vijand. Het is alle hens aan dek.’’
Bron: Noord-Hollands Dagblad. Interview voor: Virginia Groenendijk. Foto’s: Erna Faust
,,Ik weet hoe discriminatie voelt, want ik ben altijd een vreemde eend in de bijt geweest’’, zegt Delver in zijn lichte (en met teckel-afbeeldingen gevulde) huis in het Dijk en Waardse dorpje Sint Pancras. ,,Ook in de gayscene; ik heb een relatie met een man en ben sinds 1997 ook vader. Als opvoeder, niet als donor. Dat vond men heel vreemd in die tijd. Ik werd constant bevraagd: waarom ik dat nou toch deed? Nou, uit liefde.’’
Hij wil het voorbeeld zijn dat hij zelf miste tijdens zijn middelbareschooltijd in Alkmaar. ,,Een voorbeeld van een persoon uit de regenbooggemeenschap met wie het goed gaat en die vrij is om te leven zoals hij wil. Toen ik als jongen in Egmond aan Zee voor het eerst de Gaykrant las, haalde ik daar veel steun uit. Ik ben nu op een leeftijd dat ik financieel vrij ben en de ruimte heb om dit te doen. Met mijn hoofdredacteurschap is voor mij die cirkel rond.’’
De Gaykrant (voor het eerst verschenen in 1979) is bekend om twee wapenfeiten, zegt Delver. ,,Ruim twintig jaar lobbyen om het huwelijk open te krijgen voor mensen van hetzelfde geslacht en de eerste die in Nederland over aids schreef. Toen ik het stokje eind vorig jaar overnam, dacht ik: ik wil die geschiedenis weer terug. De Gaykrant moet weer een maatschappelijke rol vervullen.”
Luiken open
Hij gooit de luiken open: ,,Hetero’s, vluchtelingen en feministen; kom erbij. Alleen gaan we het echt niet redden. Mijn moeder noemde zichzelf een Dolle Mina, die had dit fantastisch gevonden.’’
Onder Delver gaat de Gaykrant van uitsluitend online ook weer op papier verschijnen. Niet als het tijdschrift van destijds, maar via een nieuw opgezette uitgeverij. April dit jaar verschijnt het eerste boek: ’Amsterdam Queer Hoofdstad van de Wereld’. ,,In aanloop naar World Pride - dit jaar georganiseerd in Amsterdam - wordt onderzocht of we nog wel zo vooruitstrevend zijn als stad en land. Ik denk van niet.”
Hetero’s, vluchtelingen en feministen; kom erbij. Alleen gaan we het echt niet redden
Delver is geboren en getogen in Alkmaar en woont na jaren in Amsterdam en Heiloo sinds vijftien jaar in Sint Pancras. Hij begon zijn carrière bij stichting Jantje Beton, waar hij onder meer samen met de Consumentenbond met filters het internet een veilige plek voor kinderen wilde maken (‘werkte niet, de kinderen waren daar veel te slim voor’). Hij is nu zelfstandig (antipest)adviseur, trainer en spreker. Hij bracht meerdere boeken uit, waaronder ’AI, het nieuwe gezicht van pesten’ en ’De Vrije Vogels Van Amsterdam’.
Bigtechmannetjes
Na ruim twintig jaar in de luwte heeft hij de activistische jas weer aangetrokken. ,,Ik doe dit uit urgentie. De noodzaak is zo groot, het is alle hens aan dek. Een tijd lang was de acceptatie, emancipatie en tolerantie van de regenbooggemeenschap in Nederland vanzelfsprekend. Het was beleid. Maar ik merk dat het tij is gekeerd met de opruk van extreemrechts. Discriminatie wordt door de politiek genormaliseerd en vergoelijkt.’’
Het waren twee politieke gebeurtenissen die hem tot actie aanzetten. ,,Een televisie-item waarin (destijds FvD-lijsttrekker, red.) Thierry Baudet zich in gesprek met een non-binair persoon (NOS-verkiezingsdebat, 1 november 2023, red.) zó grof en lacherig uitliet. Daarna de inauguratie van de Amerikaanse president Donald Trump voor zijn tweede termijn, 20 januari vorig jaar. ,,Ik dwong mezelf ernaar te kijken, wilde mijn kop niet in het zand steken. Ik zag al die bigtechmannetjes die om Trump heen stonden met een soort triomfantelijkheid op de gezichten, zo van: nu gaan we de agenda uitrollen. We zijn echt de klos, dacht ik.’’
Ik zag al die bigtechmannetjes die om Trump heen stonden met een soort triomfantelijkheid op de gezichten, zo van: nu gaan we de agenda uitrollen. We zijn echt de klos, dacht ik
,,Trump is in zijn tweede termijn nog enger dan eerder, omdat de anti-wokebeweging beleid is geworden. Kijk naar het ontslag van transpersonen uit het Amerikaanse leger. De regenbooggemeenschap en diversiteitsbeleid worden als vijand, zelfs als terrorisme, bestempeld. Dat er nu lhbti’ers uit Amerika naar Europa vluchten, wie had dat ooit kunnen bedenken? En wat in Amerika gebeurt, weten we uit het verleden, waait vaker over naar Europa.’’
Knokploeg
,,Mijn opa van vaderskant is omgekomen op de Javazee tijdens de Tweede Wereldoorlog. De opa van moeders kant zat in communistische knokploegen die Joden beschermden. Mijn ouders waren oorlogskinderen. Ik ben opgevoed met: kijk uit, wees niet naïef. Ik heb mezelf kritisch bevraagd: zie ik het allemaal niet te somber in door mijn achtergrond? Maar ik zie te veel lijnen, spreek te veel mensen die mijn beeld bevestigen. Ik interviewde voor de Gaykrant recent Rosan Smits, schrijver van het boek ’Dit is fascisme’. Zij kon mij zo helder uitleggen wat er gaande is. Ik ben niet overbezorgd, dit gebeurt echt.’’
,,Ik ben opgevoed met: kijk uit, wees niet naïef.’’ © Foto Erna Faust
Hij stelt dat er in de Nederlandse regenbooggemeenschap te veel dingen blijven liggen. Zoals de mogelijke overname van het Nederlandse cloudbedrijf Solvinity, dat het digitale platform beheert waarop DigiD draait, door het Amerikaanse Kyndryl. ,,Ik hoor daar niemand in de gemeenschap over, terwijl er zoveel zeer gevoelige informatie in staat. Bijvoorbeeld je geslachtsregistratie en je burgerlijke status. Ook als maar tien procent gebeurt van waar ik bang voor ben, heb ik in ieder geval gedaan wat ik kan.’’
Tegelijkertijd wil hij ervoor waken alleen alarmistische geluiden te laten horen. ,,Je mag mensen niet afschrikken, omdat je denkt: help, de wereld vergaat. Nee, we hebben altijd weerstand gehad. Wat gaan we ertegen doen?’’
,,De grote en moeilijke woorden zijn voor andere media. De Gaykrant moet een toegankelijke plek zijn waar we bijvoorbeeld stap voor stap uitleggen wat de alternatieven zijn voor Amerikaanse technologie. Maar wij moeten vooral menselijke verhalen blijven vertellen, onzichtbaarheid is een van de pijlers onder het anti-wokebeleid. Wij bieden een podium, ga er maar op staan.’’
Gaykrant
De Gaykrant begon tijdens de jaarwisseling 1979 en 1980 als een geintje in de Eindhovense homobar Du Masher. Onder leiding van Henk Krol en zijn toenmalige partner Joop Boonstra groeide het snel uit tot een serieus blad met een groot bereik. Er werd veel aandacht besteed aan onder meer openstelling van het huwelijk voor mensen van hetzelfde geslacht en hiv en aids. In de 21ste eeuw kreeg het tijdschrift last van terugvallende advertentie-inkomsten en een dalend aantal abonnees. Na 34 jaar en 676 edities viel in 2013 het doek. Vier jaar later maakte de Gaykrant een doorstart, dit keer als online platform en stichting.