Door: Anne-Rose Mater-Bantzinger
Recensie. Theater. Stoornis of my life is de nieuwe, triomfantelijk ontvangen musical van en met multitalent Alex Klaasen. Recensent Patrick van den Hanenberg beloonde de musical na de première in Het Parool met zes sterren, terwijl die krant gewoonlijk geen sterren geeft. Het is eigenlijk overbodig om nogmaals te schrijven hoe goed Stoornis is. Maar ik doe het lekker toch. De tournee is onlangs een maand verlengd tot medio juli en de voorstellingen zijn nagenoeg uitverkocht. Toch maar even kijken op de site, deze musical is niet te missen.
Alex Klaasen met de handtekening van Pia Douwes (foto Bram Willems)
Alex Klaasen belichaamt de spil van de voorstelling, die hij schreef samen met Peter van de Witte. Alex speelt Jasper, een jongen met autisme en een passie voor musicals. Hij is idolaat van Pia Douwes. Op foto’s van hemzelf staat meestal Pia Douwes naast hem. Jasper heeft autisme en woont in een instelling, zijn broer Willem is als soapacteur een BN-er en deze ‘gewone’ broer’ blijkt gaandeweg behoorlijk gefrustreerd te zijn. Hun moeder overlijdt aan het begin van de voorstelling, maar ze blijft aanwezig en ze blijft het leven van de broers beïnvloeden.
Alex Klaasen schrijft in het programmaboek dat dit ‘géén musical is over autisme’. Het verkeerde been is er meteen. Hij schrijft dat hij iets nieuws wilde maken: ‘Geen jukebox musical met gezellige meezingliedjes, geen biografische musical over een historische figuur, niet de zoveelste musical over dat bekende boek of die ene film. Nee; een nieuw verhaal, met nieuwe liedjes, nieuwe teksten en nieuwe muziek. […..] Ik heb een broer met autisme. Dat heeft mijn leven gekleurd – soms mooi, soms ingewikkeld, altijd intens. Ik wilde iets maken dat die complexiteit eer aan doet, maar dan wel in een musical waarin je ook gewoon keihard kunt lachen. Want dat is hoe het is. Het ene moment ontroerend, het volgende moment totaal absurde.’
Het ensemble en het decor van Roos Veenkamp (foto Bram Willems)
Alex Klaasen, zijn creatieve team en zijn geweldige medespelers zijn er glansrijk in geslaagd om van Stoornis een unieke voorstelling te maken. In feite is het een soort raamvertelling, want de 49-jarige Jasper – oftewel de eveneens 49-jarige Klaasen – vertelt het publiek meteen aan het begin dat hij een musical wil maken. Een musical die voldoet aan alle eisen van het genre: een opening, waarin de meeste personages zich voorstellen. Later is er een onvervalste ‘I want-song’ waarbij de hoofdpersoon wordt overmand door emoties omdat hij zich realiseert wat hij wil. En een groot pauzenummer, getiteld Ik heb een pauze nodig. Na de pauze komt de gebruikelijke powersong van de vrouwelijke hoofdrol, er is een zogeheten ‘eleven o’clock-song’ waarin de hoofdpersoon tot een belangrijk inzicht komt en uiteindelijk een finale, die hier uitmondt in het lied Er is geen finale. Het verkeerde been slaat telkens toe.
Rainman en Kees Momma
Stoornis: Soy Kroon en Alex Klaasen (foto Bram Willems)
Jim Bakkum en Alex Klaasen (foto Bram Willems)
Stoornis of my life is een ontroerende voorstelling vol zwarte humor. Een voorbeeld: Jasper lijdt aan ‘autisme spectrum stoornis’; afgekort ‘ass’. ‘Kont’ in het Engels, verduidelijkt hij tegen publiek. Wanneer Jasper van zijn broer hoort dat hun moeder dood is, is zijn eerste reactie: ‘maar hoe moet het dan met onze kaartjes voor The Lion King? Die staan op haar naam’.
Broer Willem wil zich na de dood van hun moeder over Jasper ontfermen. De band tussen de twee broers – of juist hun verschillen – deed me denken aan Tom Cruise en Dustin Hoffman in de film Rainman: de geslaagde yup die zich ontfermt over zijn autistische broer. Dat gaat in Stoornis aanvankelijk net zo mis als in Rainman. Het is geweldig hoe Alex Klaasen voor deze rol fysiek verandert in een houten klaas in een houthakkersoverhemd. Hij praat in afgepaste zinnen, waarbij zijn dictie doet denken aan hoe autisme-fenomeen Kees Momma praat. Heel knap is hoe Klaasen uit z’n ogen kijkt; heel anders dan zijn gewone blik. Starend, met een uitdrukking alsof hij continu verbaasd is.
Noortje Herlaar (foto Bram Willems)
Kim-Lian van der Meij (foto Bram Willems)
De overleden moeder, die Jasper blijft observeren, wordt geweldig gespeeld door Sylvia Poorta. Ik zag Noortje Herlaar in de ingewikkelde rol als begeleider in de instelling waarin Jeroen woont (zij dubbelt de rol met Kim-Lian van der Meij). De begeleider botst continu met Willem, maar – het is een musical, nie’waar? – dit mondt uit in een spel van aantrekken en afstoten. Heel knap geschreven en heel knap gedaan. Broer Willem wordt overigens afwisselend gespeeld door Jim Bakkum en Soy Kroon.
Alex Klaasen danst met zuurdesembroden (foto Bram Willems)
Bij Alex Klaasen verandert alles in goud
Eigenlijk verandert alles dat Alex Klaasen aanraakt in goud. Dat is zo sinds hij in 1998 de Pisuisseprijs won als meest veelbelovende eindexamenleerling aan de Academie voor Kleinkunst. Ik herinner me dat ik hem op de Kleinkunst in een repetitielokaal zag, toen hij repeteerde voor Obsession, een musical van Jurrian van Dongen over de Amerikaanse ontwerper Calvin Klein. Dat moment sloeg bij mij in als een blikseminslag; ik zag een jongen die de vriend van Calvin Klein Speelde; niet moeders mooiste, een beetje te dik, met een fikse neus. Maar toen Alex begon te zingen… wow! Wát een stem, wát een ‘star quality’, zelfs in het kale repetitielokaal.
Later won Alex zes musical awards en twee keer de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied. Hij maakte een serie geweldige Showponies– en No Ponies-voorstellingen, in 2013 speelde hij de dragqueen Bertie in de vermakelijke film Chez Nous, hij werd bij een groot publiek – zoals dat heet – bekend als de hysterische stylist Yari in Gooische vrouwen en was zelfs – niet te zien – als baviaan in The Masked Singer. De scène in Stoornis, waarin heerlijk de draak wordt gestoken met The Phantom of the Opera is geweldig. Met alle personages verkleed als monsters, inclusief bebloede en gemaskerde clowns en Alex zelf als het spook (van de opera); alleen zonder hoed.
Een deel van het ensemble met tweede van links Alex Klaasen (Bram Willems)
Applaus (eigen foto)
A-R op de rode loper (foto Edwin Smulders)
Kortom, Stoornis is zeer geslaagd en een daverend succes; zie de trailer: www.youtube.com/watch?v=JZPqZt2YZuo Alex Klaasen geniet zienderogen van deze triomf. De tournee is onlangs met één maand verlengd en alles is nagenoeg uitverkocht. Maar het is de moeite waard om op www.stoornisofmylife.nl te zoeken naar theaters, waar – nog maar weinig – kaarten beschikbaar zijn. Lang leve Alex Klaasen!
Stoornis of my life, gezien 18 december 2025 in het DeLaMar. Script en songteksten Alex Klaasen die ook de hoofdrol speelt, muziek en regie Peter van de Witte, verder met Jim Bakkum of Soy Kroon, Kim-Lian van der Meij of Noortje Herlaar en verder Sylvia Poorta, Dennis Willekens, Julia Lammerts, Iris Bakker en Martijn Kardol. Choreografie Daan Wijnands, decor Roos Veenkamp, kostuums Sabine Snijders, muzikale leiding en bandleider Marco Braam, licht Bart van den Heuvel en geluid Tobias Stolk. Scènefoto’s Bram Willems, publiciteitsfoto Mark Engelen, A-R op de rode loper Edwin Smulders. De tournee van deze productie van More Theater is onlangs verlengd tot en met 19 juli 2026.
Zie speeldata en kaartverkoop: www.stoornisofmylife.nl