In de tentoonstelling 'Gevaarlijke boeken – 500 jaar wetenschap onder vuur' volg je de Europese en Amerikaanse geschiedenis van censuur door Kerk en Staat aan de hand van (populair)wetenschappelijke werken. Want kennis is macht en dat kan bedreigend zijn – voor sommige machthebbers nog steeds.
Tekst en beeld: Teyler Museum. Fotografie: Marieke Balk
Boeken kunnen de wereld veranderen. Ze bieden kennis en nieuwe ideeën, en verkennen de toekomst. Voor machthebbers kunnen boeken daardoor gevaarlijk zijn. Zij hebben geen behoefte aan nieuwe inzichten die verandering kunnen brengen. In de tentoonstelling Gevaarlijke boeken ontdek je wetenschappelijke boeken die ooit werden verboden door de Kerk, de Staat of beide. Deze machtige instituten voelden zich bedreigd door de kennis die erin stond: te uitdagend, te kritisch, te vernieuwend.
Tegenwoordig is vrijheid van informatie essentieel in een democratische samenleving. Maar hoe vrij is kennis vandaag de dag? Is wetenschappelijke censuur echt verleden tijd?
Met de tentoonstelling staat het Teylers Museum op tegen Trump met tentoonstelling over verboden boeken. Het museum zegt: ‘Het is echt shocking wat er nu in de VS gebeurt’. Er wordt o.a. een wand getoond welke woorden de huidige Amerikaanse regering als ongewenst ziet en verplicht te vervangen of te wissen door de door de overheid gesubsidieerde organisaties zoals bibliotheken waarbij boeken worden verwijderd. Woorden en boeken die vaak direct gelinkt zijn aan lhtbi-gemeenschap.
De beroemdste pagina uit Copernicus' (1472-1543) 'Over de omwentelingen van de hemellichamen’. Neurenberg, 1543. Collectie Tresoar.
Wetenschappelijke boeken
Gevaarlijke boeken toont meer dan twintig wetenschappelijke werken vanaf circa 1500 uit de bibliotheek van Teylers Museum en bruiklenen van onder andere de Koninklijke Bibliotheek, Tresoar en Rijksmuseum Boerhaave. Van Copernicus tot Einstein: de iconische werken, die zelden samen getoond worden, nodigen je uit tot reflectie. Wat betekent wetenschappelijke vrijheid tegenwoordig?