vlaanderen1

Ze worden vaker gepest, voelen zich vaker onveilig en maken twee keer zo vaak seksueel grensoverschrijdend gedrag mee. Een grote bevraging onder Vlaamse scholieren laat zien dat school voor lhbti+ jongeren nog lang geen veilige plek is. Çavaria wil dat lessen over gender- en seksuele diversiteit verplicht worden, zoals in Nederland al sinds 2012 het geval is.

De cijfers komen uit de Grote Scholierenbevraging van de Vlaamse Scholierenkoepel, die de belangenorganisatie çavaria samen met de koepel heeft geanalyseerd. In januari 2026 vulden 34.288 scholieren de bevraging in. Van hen identificeerden 1.738 deelnemers zich als LGBTQIA+, en 1.087 van hen beantwoordden de vragen over welbevinden.

Twee keer zo vaak onveilig

De verschillen met andere leerlingen zijn groot. 22 procent van de lhbti+ scholieren voelt zich onveilig op school, tegenover 12 procent van alle leerlingen. 43 procent voelt zich niet goed in zijn of haar vel, tegenover 21 procent. En 49 procent zegt zichzelf niet te kunnen zijn op school, bijna twee keer zoveel als in de algemene groep (26 procent).

Voor non-binaire jongeren is het beeld nog somberder. 35 procent van hen voelt zich onveilig, en 55 procent voelt zich niet goed in zijn of haar vel of kan zichzelf niet zijn.

Toch is niet alles negatief. Negen op de tien lhbti+ scholieren (90 procent) vinden dat leerkrachten respectvol met hen omgaan, iets meer zelfs dan in de algemene groep (86 procent). Het probleem zit dus vooral bij medeleerlingen.

Pesten en grensoverschrijdend gedrag

Dat blijkt ook uit de pestcijfers. 58 procent van de lhbti+ scholieren is ooit gepest door een medeleerling, tegenover 33 procent van alle leerlingen. Bij non-binaire jongeren is dat 65 procent. Roddelen (77 procent), naroepen, uitlachen of belachelijk maken (76 procent) en schelden of beledigen (70 procent) komen het vaakst voor.

Ook seksueel grensoverschrijdend gedrag treft lhbti+ jongeren vaker. 21 procent maakte dat mee op school of op de stageplaats, tegenover 9 procent in de algemene groep. Bij non-binaire scholieren is dat 26 procent. In 74 procent van de gevallen was een medeleerling de dader, maar in 27 procent ging het om een leerkracht of een andere volwassene op school.

Een naam die niet mocht veranderen

Hoe het in de praktijk kan misgaan, vertelt de 16-jarige Pauline. Zij kent een school waar de IT-dienst loog tegen een leerling die van naam was veranderd: volgens de dienst kon de nieuwe naam niet in het systeem SmartSchool worden aangepast, terwijl dat wel mogelijk is. Pauline is blij dat haar eigen school er anders mee omgaat.

Wat moet er gebeuren?

De Scholierenkoepel vraagt Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir en andere beleidsmakers om deze signalen ernstig te nemen. Organisaties zoals çavaria moeten genoeg steun krijgen om scholen te begeleiden en vorming te geven over lhbti+-thema's, en initiatieven zoals de Paarscampagne moeten blijven bestaan.

Çavaria gaat een stap verder. De organisatie wil dat lessen over gender-, sekse- en seksuele diversiteit worden vastgelegd in de minimumdoelen voor het secundair onderwijs, die de Vlaamse overheid nu herziet. Dat proces is volop bezig: op 23 oktober 2026 besprak de Vlaamse regering, op voorstel van minister Demir, de ontwikkeling van nieuwe minimumdoelen voor het secundair onderwijs. Het antipestbeleid dat in schooldoorlichtingen wordt meegenomen, noemt çavaria een belangrijke stap, maar het moet volgens de organisatie samengaan met aandacht voor lhbti+-inclusie. Of zoals çavaria het zegt: "LGBTQI+ inclusie op school ís pestpreventie."

En in Nederland?

Çavaria verwijst naar Nederland als voorbeeld. Hier zijn de kerndoelen over seksualiteit en seksuele diversiteit sinds 1 december 2012 verplicht voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. Maar een verplichting zegt nog niet alles: hoe en in welke mate scholen er invulling aan geven, mogen ze zelf bepalen.

Dat het ook in Nederland nog niet vanzelf goed gaat, bleek dit voorjaar. In maart 2026 meldde Het Parool, op basis van onderzoek van de Universiteit van Amsterdam, dat ruim 40 procent van de middelbare scholieren lhbtiq+'ers niet als gelijkwaardig beschouwt. Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie) kondigde in haar antwoord op Kamervragen aan dat de acceptatie van lhbtiq+ personen in alle regio's wordt uitgevraagd in de Gezondheidsmonitor Jeugd 2026. Die cijfers worden in het voorjaar van 2027 verwacht.

Een verplicht lesdoel is dus geen garantie, maar het is wel een begin. De Vlaamse cijfers laten zien wat er op het spel staat: bijna de helft van de lhbti+ jongeren moet op school een deel van zichzelf verstoppen.

vlaanderen2

Bronnen

Çavaria: Bijna de helft van LGBTQI+ scholieren kan zichzelf niet zijn op school: https://www.cavaria.be/bijna-de-helft-van-lgbtqi-scholieren-kan-zichzelf-niet-zijn-op-school

Vlaamse Regering: Ontwikkeling en vaststelling van minimumdoelen secundair onderwijs (23 oktober 2026): https://www.vlaanderen.be/vlaamse-regering/beslissingen-van-de-vlaamse-regering/ontwikkeling-en-vaststelling-van-minimumdoelen-secundair-onderwijs-wijziging-codex-secundair-onderwijs

Tweede Kamer, kst 30420-205 (kerndoelen vanaf 1 december 2012): https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30420-205.html

SLO: Seksualiteit en seksuele diversiteit in de kerndoelen: https://www.slo.nl/publish/pages/2862/seksualiteit-en-seksuele-diversiteit-in-de-kerndoelen.pdf

Antwoord staatssecretaris Tielen op Kamervragen Moorman (23 april 2026): https://app.1848.nl/static/pdf/b7/0e/b70e325f6145d2f3605ab7deb4d24a33ccd4ea36.pdf