Door: Ella van der Naalt
Ella van der Naalt (1995) is o.a. oprichter van Ella Gaia, haar studio voor vertraging en ontmoeting in Utrecht. Over de onzichtbare inspanning die het kost om sociaal wenselijk, en soms zelfs veilig, te kunnen en mogen zijn. Ze schrijft met regelmaat voor de Gaykrant.
“Ik heb me jarenlang afgevraagd waarom het leek alsof mensen om me heen het leven beter begrepen. Alsof zij de regels beter kenden. Hoe je je hoort te gedragen, wat je wel zegt en wat niet. Wanneer je meelacht en welke kanten van jezelf je beter kunt verbergen.
Dat aanpassen begon al op jonge leeftijd. En ik leerde dat mijn gevoeligheid soms te veel was. Te zacht, te emotioneel, te overdreven. Langzaam ontdekte ik welke kanten van mezelf gezien mochten worden en welke ik beter verborgen kon houden.
Ik werd iemand die goed aanvoelde wat anderen nodig hadden. Ik deed mijn best om aardig gevonden te worden en de sfeer goed te houden. Op een gegeven moment noemden mensen mij een gangmaker: en daar was ik heel verbaasd over.
Want achter die sociale, enthousiaste kant zat iemand die voortdurend bezig was met hoe die overkwam. Ik had geleerd me harder en stoerder voor te doen. Alsof dingen me minder raakten dan ze deden. Ik had geleerd om mijzelf te filteren, zodat ik erbij paste.
Misschien herken je het: meelachen om een grap die je niet grappig vindt, stil blijven terwijl je het er niet mee eens bent, of zeggen dat het goed gaat (terwijl dat niet zo is). Je wilt de sfeer niet verpesten, geen conflict veroorzaken of niet degene zijn die moeilijk doet. Dus pas je jezelf aan, voor de sfeer -- en voor verbinding.
Maar wat gebeurt er als je dat jarenlang doet? Je wordt steeds beter in het aanvoelen van anderen, terwijl het moeilijker is om jezelf te blijven. Je leert je eigen reacties te filteren: als een soort menselijk algoritme.
Veel van ons leren op jonge leeftijd al wat er van ons wordt verwacht. De rollen die ons worden opgelegd in de maatschappij. In ons gezin, of in de vriendengroep. En hoe we ons zouden moeten gedragen om ergens bij te horen.
En zelfs nu ik probeer om me minder aan te passen, merk ik hoe lastig dat kan zijn. Kan ik zeggen wat ik werkelijk denk? En mag ik verdrietig of boos zijn zonder dat iemand me anders gaat bekijken? Ben ik veilig als ik helemaal mezelf ben?
Ik wil meer ruimte maken voor mijn zachte, kwetsbare en eigenzinnige kanten. En dat betekent niet dat ik nooit meer rekening wil houden met anderen. Aanpassen met intentie kan mooi zijn. Maar het wordt ingewikkelder wanneer het niet meer als vrije keuze voelt. Als aanpassen noodzakelijk is om je veilig te voelen.
Ik geloof dat zachtheid ruimte maakt voor verbinding. Nieuwsgierig zijn naar iemand die anders denkt. Luisteren zonder advies te geven. En luisteren naar de dingen die je zelf misschien niet begrijpt. We willen allemaal ergens bij horen en ons veilig voelen.
Maar hoe goed kunnen we elkaar werkelijk leren kennen als we vooral tonen wat we denken dat acceptabel is?
Ik denk dat Nederland op dit moment veel meer behoefte heeft aan zachtheid, nieuwsgierigheid en ruimte om verschillend, anders, te mogen zijn. Aan minder snel oordelen en meer bereidheid om naar elkaar te luisteren.
We hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn om elkaar met respect te behandelen. Juist in een wereld waarin mensen zich steeds vaker lijken te moeten verharden, wil ik pleiten voor kwetsbaarheid, oprechte verbinding en de vrijheid om jezelf te kunnen zijn.
Want iedereen verdient het om erbij te horen, zonder zichzelf daarvoor harder, kleiner of stiller te hoeven maken.”
Ella van der Naalt (1995) is actief als community builder, coach en kunstenaar in Utrecht. Ze is o.a. oprichter van Ella Gaia, haar studio voor vertraging en ontmoeting in Utrecht. Ella gelooft dat vertraging, oprechte nieuwsgierigheid en zachtheid steeds meer nodig zijn in onze samenleving. In haar werk en privéleven maakt ze ruimte voor ontmoeting, verbinding en de vrijheid om helemaal jezelf te zijn. Voor de Gaykrant schrijft ze over authenticiteit, identiteit en wat ons dichter bij onszelf en elkaar brengt.
Zie ook: www.ellagaia.com
