In de realityserie Ferry: Lost krijgen we een inkijkje in zijn leven na roem, na ontslag, na verslaving, na het zoveelste “dit was echt de laatste keer”. Kijken we hier naar herstel? Of naar exploitatie?
Door: Bamber Delver. Foto’s: Amazon prime
Van GTST naar OnlyFans
Doedens werd bekend als Lucas Sanders in Goede Tijden, Slechte Tijden. Jong, knap, populair – een posterboy voor een nieuwe generatie soapkijkers die vervolgens voor een nieuwe carrière opzet: OnlyFans. Maar wat volgt, is een publiek verval: cocaïnegebruik, gemiste draaidagen, ontslag, terugkeer, opnieuw ontslag. In de serie zien we hoe hij worstelt met discipline, financiën en zijn imago. We zien een man die zegt dat hij wil veranderen. Tegelijkertijd zien we hoe hij inkomsten genereert via OnlyFans, het platform waar hij expliciete content verkoopt. Dat laatste wordt niet verhuld. Integendeel. Het wordt gepresenteerd als ondernemerschap. Als pragmatisme. Als: “ik moet toch wat”. Maar mag je de val van een mens zo vermarkten? Menig media maken zich zorgen waarbij de MediaCourant een stap een stap (te) ver(der) gaat onder de kop: “‘Is Amazon aansprakelijk als Ferry Doedens zich van leven berooft?”
Openbaarheid van verslaving: moedig of gevaarlijk?
Verslaving is geen entertainment. Het is een ziekte. Een trauma. Een ravijn waar je in valt en waar je zelden alleen uit klimt. In een artikel van RTL Nieuws wordt de vraag gesteld of het ethisch verantwoord is om zo’n kwetsbaar proces op televisie te tonen. Een psycholoog zegt daar helder: alleen Ferry zelf kan bepalen of dit goed voor hem is. Dat klinkt logisch. Autonomie is belangrijk. Maar autonomie is iets anders dan weerbaarheid. Iemand die midden in herstel zit, of daar nog niet eens echt is aangekomen – is per definitie kwetsbaar. De camera vergroot alles uit. Elke terugval wordt cliffhanger. Elke traan wordt trailer. Is dat steun? Of druk?
Kijk hem nou toch
Er zit iets ongemakkelijks in de toon van de serie: en dat 3 delen lang (ik werd er elke minuut treuriger en meelijwekkender van)! Het heeft iets van: ach, kijk hem nou toch. De gevallen ster. De jongen die ooit alles had. Dat sentiment is gevaarlijk. Want het maakt van een mens een spektakel. Een realityboog: roem – val – wederopstanding (hopelijk). Het is een klassieke verhaallijn die lekker wegkijkt. Maar het echte leven is geen scenario. Wat als het herstel uitblijft? Wat als de serie juist extra druk oplevert? We hebben in Nederland al vaker gezien hoe media kunnen bijdragen aan het uitvergroten van persoonlijke drama’s. En ja, Ferry kiest ervoor. Maar televisiemakers kiezen ook. En zenders kiezen ook. En kan een verslaafde kiezen? Dat is toch juist de essentie van verslaving: het gebrek aan autonomie en zelf verantwoordelijkheid?
Is dit reclame?
Een andere ongemakkelijke vraag: is dit eigenlijk een marketingstrategie? De serie houdt zijn naam in omloop. Zijn lichaam is onderdeel van zijn verdienmodel. Zijn worsteling wordt content. Zijn OnlyFans-link is nooit ver weg, bij die beelden vraag ik me af: is dit tegelijkertijd een reclamespotje voor zijn OnlyFans account? En wie wil nou zo’n verslaafd lijf hitsig zien worden, onder de douche waar Ferry zich inzeept in zijn nat geworden shirtje? Waar ligt de grens tussen eerlijk je verhaal vertellen en je kwetsbaarheid kapitaliseren? Voor jonge kijkers – en die zijn er – kan dit een verwarrend signaal zijn: Je kunt diep vallen, maar je blijft zichtbaar. Je kunt worstelen met verslaving, maar je kunt er óók een merk omheen bouwen. Dat is een riskant narratief.
Mijn zorg
Ik zie een aan de wal geraakt acteur die ooit glom in de schijnwerpers en nu probeert te overleven in dezelfde lichtbundel die hem mogelijk mede heeft verblind. Ik zie een hypocriete industrie die zegt: transparantie is goed. En dat klopt. Maar transparantie zonder bescherming is gevaarlijk. Ik zie ook een samenleving die graag kijkt naar het verval van beroemdheden. Het geeft troost: zie je wel, ook zij falen. Maar het voedt ook iets donkers – een vorm van collectief voyeurisme. Misschien is de belangrijkste vraag niet of Ferry dit mag doen. Misschien is de vraag: moeten wij dit willen zien? Herstel is kwetsbaar. En soms heeft kwetsbaarheid stilte nodig in plaats van een camera.
Ik hoop oprecht dat Ferry Doedens zijn leven hervindt. Buiten de lens. Buiten de likes. Buiten het verdienmodel.