Door: Remco van Dam. Foto: Mark de Blok
In de fictieve nachtclub Downtown feesten Ronnie, Lennart en Bas alsof de jaren 80 nooit voorbij zullen gaan. Wanneer de eerste geruchten over aids rondwaren, verandert hun wereld ingrijpend. De nieuwe film van Michiel van Erp Downtown draait om drie vrienden en hoe zij door het leven gekleurd worden. Gaykrant interviewde hoofdrolspeler Roeland Fernhout.
Ruim dertig jaar later, ontmoet Ronnie Bas onverwacht in de metro. Hij besluit voor hem een etentje te geven, waar ook Lennart aanschuift. Deze eerste ontmoeting in jaren roept herinneringen op aan hun wilde nachten, roekeloze liefde en verzwegen geheimen. Een interview met hoofdrolspeler Roeland Fernhout over zijn rol en het belang van de film.
Fluïde
Toen Roeland Fernhout voor het eerst over de rol hoorde wilde hij die meteen hebben: “Mijn leven heeft veel raakvlakken met dat van Bas.” Net als hij ging de acteur veel uit in de jaren 80 en 90. De fictieve club Downtown is gemodelleerd naar Amsterdamse gay clubs, zoals Havanna en Roxy. “In die laatste heb ik gewerkt, terwijl ik op de toneelschool zat. Het was een geweldige tijd. Amsterdam was elektrisch. In de Roxy was er een cultuur van acceptatie. Het was voor mij de ultieme maatschappij waar alle kleuren van de regenboog met elkaar dansten. Wij waren bezig met het uitgummen van de lijntjes van het hokje waarin je moest passen. Identiteit stond niet in een steen geschreven. Hoe fluïdener en vager dat was, hoe fijner wij dat vonden. Die tijd, die plek en die sfeer hebben me gevormd.”
Unashamedly Gay
Fernhout had nog een andere motivatie om de rol te willen: “Ik heb eerder homoseksuele mannen gespeeld, maar altijd vanuit een heteronormatief perspectief. In de meeste films wordt er met een heteroblik naar je karakter gekeken. Omdat dat zo geschreven is, of omdat je een bijfiguur bent van een heteropersonage. In deze film is er geen ander perspectief dan de homoseksuele. Dus unashamedly gay. Ik vond het een feest om mee te maken.’”
Bas wordt door twee acteurs vormgegeven. Thor Braun speelt de jonge versie en Roeland Fernhout de oudere. Evengoed hebben ze de rol niet samen voorbereid. “Het jaren 80 deel is als eerste gedraaid. Ik heb Michiel van Erp gevraagd of ik een paar scenes van Thor mocht zien. Want ik wilde weten wat ie deed. Dat was onwaarschijnlijk vruchtbaar. In zeker zin heeft Thor mijn spelen veranderd. Bij hem lijkt alles makkelijk te komen, zo knap en leuk. En dat gemak heb ik proberen over te pakken.’ ‘Mind you’, voegt hij eraan toe, ‘de oudere Bas heeft iets vreselijks meegemaakt en is behoorlijk door het leven getekend. Dat donkere heeft de jonge Bas nog niet.”
Tegenkleur
Hoe doe je dat: donker en licht combineren in een personage? Fernhout: “Een rol is een compositie net als een symfonie of schilderij. Ik ben altijd op zoek naar tegenkleuren of accenten. Zo bouw ik een rol op in mijn hoofd.’ Na het meerdere malen het script te hebben gelezen stelt Fernhout zich allerlei vragen. Wat betekent het voor hem? Waarom hecht hij zich aan het materiaal? Wat wil hij gaan doen? ‘Dan bepaal ik wat het hoogtepunt van het script is, dat is hét moment dat alle antwoorden en dus kleuren van een personage tot uiting komen.”
Litteken
Voor Fernhout is Downtown om meerdere redenen een belangrijke film””Het verhaal van de survivors van de eerste aidsgolf is amper verteld in Nederland.’ Hij lijkt even emotioneel te worden. ‘En zeker niet vanuit een homoseksueel perspectief. Wat uiteindelijk het enige geldende perspectief is, want daar vielen de klappen. Downtown brengt dat diepe litteken naar het daglicht.’”
Uit die periode heeft Fernhout nog een vriend die toen besmet raakte met het virus: “Hij stond er, net als andere aidspatiënten, alleen voor. Ik herinner me nog hoe eenzaam dat was. Gelukkig leeft hij nog. Het is belangrijk dat híj Downtown als de eerste van mijn vriendengroep gaat zien.”
Inspiratie
Ook vanuit een breder perspectief is de film belangrijk. “Wat wij hebben beleefd in die periode heeft veel overeenkomsten met wat jonge mensen nu verlangen en zoeken. Op een of andere manier lijkt de strijd van toen op die van nu. Ik heb het gevoel dat die periode voor hen enorme inspirerend kan zijn.”
Downtown draait in de bioscopen vanaf 1 oktober.
