Door: Remco van Dam
Het kunstmuseum Fenix, gewijd aan migratie, werd vorig jaar geopend door koningin Máxima. Dit particuliere initiatief is in ruim tien jaar uit de grond gestampt. Momenteel draait in de bioscoop de documentaire The Road to Fenix, die het ontstaan van het museum volgt. Je ziet daarin de verbouwing, de aankoop van kunstwerken en hoe persoonlijke objecten hun weg naar het museum vinden. In de documentaire is te zien hoe Fenix kunst met de verhalen van migranten verbindt. Een van die verhalen is dat van de 28-jarige Taiwanese Alex Huang, een queer migrant. Een interview.
‘Kijk daar staat de naam Mazu, de Godin van de zee.’ Alex wijst naar een aantal Chinese lettertekens op een rood plastic vierkantje. We bekijken de talisman die hij van zijn grootmoeder kreeg vlak voordat hij Taiwan verliet. Het was een gift van een tempelpriester toen zij om een zegen kwam vragen voor Alex zijn trip. Hij moest de talisman bij zich dragen, die zou hem geluk brengen.
Lady Gaga
Hij verliet Taiwan zes jaar geleden, op zijn 21ste. Het was geen overhaaste beslissing. ‘Ik begon mijn vertrek al te plannen toen ik veertien was. We hadden het thuis niet breed, dus ik heb jarenlang gewerkt om de reis te kunnen betalen.’
De reden voor zijn migratie dankt hij, zegt hij zelf, aan Lady Gaga. ‘Ik zag een video van haar en toen besefte ik dat ik homo was.’ Hij schrok niet, maar ging op onderzoek uit, het internet is geduldig. ‘Hoewel ik eerst weinig over homoseksualiteit wist, leerde ik mezelf begrijpen en accepteren. Tegelijk voelde ik dat mijn omgeving dat niet zou doen. Daardoor groeide mijn drang om te ontsnappen.’
Alex komt uit een traditioneel gezin. ‘We behoren tot een lagere sociale klasse en de familiebanden zijn sterk op het verstikkende af. Taiwanezen verwachten vaak blinde gehoorzaamheid van hun kinderen. Mijn moeder werkte maar mijn vader was werkloos en dronk veel.’ Alex had vaak te maken met huiselijk geweld.
Hij werd grotendeels opgevoed door zijn grootmoeder (zie foto). ‘Zij is heel onafhankelijk, ik heb veel van haar geleerd.’ Toch is hij niet open naar haar over zijn geaardheid. ‘Ze zou mijn homoseksualiteit moeilijk begrijpen. Ik vermoed dat ze het wel weet, maar we praten er niet over. Misschien begrijpt ze het niet, maar ze wil wel dat ik gelukkig ben.’ Ze hebben regelmatig contact en spreken elkaar elke twee weken.
Regenboogfeest
Taipei heeft een bloeiende homoscene, toch wilde hij niet verhuizen naar de hoofdstad van Taiwan. ‘Als ik nog in het land zou wonen dan zou mijn familie zich met zijn leven gaan bemoeien. Zo hebben ze er alles aan gedaan om me aan een vrouw te helpen.’ Vooral zijn vader probeerde hem aan allerlei meisjes te koppelen. ‘Totdat hij ontdekte dat ik homo was. Hij hoorde het van een neef die een facebookpost van mij had gezien. Hij heeft me toen het huis uitgetrapt. Het was heel gewelddadig.’ Op zijn 18e ging ie bij zijn grootmoeder wonen.
Nederland stond altijd hoog op zijn lijstje. ‘Ik las over het verdraagzame, liberale klimaat en het feit dat dit het eerste land was dat het huwelijk openstelde voor homo’s.’ Toen hij voldoende had bij elkaar had gespaard vroeg hij een beurs aan om hier te studeren. Die werd toegekend.
Toch was zijn begin hier niet eenvoudig. ‘In mijn hoofd was het één groot regenboogfeest, maar dat viel tegen. Toen de eerste euforie voorbij was, werd het lastig. Ik wist niet hoe alles werkte, had geen stabiele vriendengroep. Bovendien kom je hier niet zomaar ergens tussen; de Nederlandse samenleving kan behoorlijk gesloten zijn. Ook binnen de scene is het niet makkelijk om vrienden te maken. Als Aziaat ben je óf een fetisj, óf je doet er niet toe.’
Erasmus
Het duurde lang voordat hij een leven had opgebouwd. Toch heeft hij geen moment spijt gehad van zijn besluit. Zijn grote stap is uiteindelijk een gelukkige gebleken. ‘Ik ben nu een projectmanager en researcher aan de Erasmus universiteit. En ik heb een Nederlands vriendje.’ Zijn leven is Nederland is goed gevuld, mist hij nog iets van Taiwan? ‘Mijn oma! Ik heb inmiddels een nieuwe talisman van haar gehad, zodat ik veel aan haar en haar onvoorwaardelijke liefde kan denken. Soms draag ik die bij me, maar ik ben bang om de talisman te verliezen. Dus ligt ie thuis op een veilige plek.’
The Road to Fenix van regisseur Mark Bakker draait nu in de bioscoop