Interview: Bamber Delver
Fallenium is een artiest die zich moeiteloos beweegt tussen muziek en filosofie. Met Zweedse roots, nu woonachtig in België en gevormd door een internationale blik, ontwikkelde Fallenium zich tot een songwriter en producer die niet bang is om grote vragen te stellen over liefde, intimiteit, identiteit en sterfelijkheid.
Hun werk is persoonlijk en poëtisch, maar tegelijk scherp en maatschappelijk bewust. Thema's als queer liefde, transgenderidentiteit, tegenstand, langdurige relaties en kwetsbaarheid keren regelmatig terug in hun werk, zonder ooit belerend te worden. In dit interview met Gaykrant spreekt Fallenium over hun achtergrond, hun artistieke drijfveren en de verhalen achter hun muziek. Een gesprek over muziek als ruimte voor twijfel, zachtheid en radicale eerlijkheid.
Voor veel Nederlandse lezers ben je nog een onbekende naam. Hoe zou jij jezelf voorstellen aan iemand die je muziek nog nooit heeft gehoord?
“Ik ben Fallenium, uitgesproken als Fa-lé-ni-um, een indie songwriter en producer uit België. Ik heb inmiddels twee albums uitgebracht. Immortals Who Die was mijn debuut en ontstond vanuit verlies en zelfonderzoek, een plaat over vallen en opnieuw leren ademen. I’m Not He is directer, feller, en stelt vragen over genderrollen, verwachtingen en hoe snel we mensen in hokjes duwen. Momenteel werk ik aan mijn derde Engelstalige album, dat deze zomer verschijnt. Daarvan zijn al een paar nummers uit, zoals Lucky Number 13, Nomi en Friend Of Dorothy. Het voelt als een nieuw hoofdstuk: vrijer, gevaarlijker zelfs, en dichter bij wie ik vandaag ben.
Als mensen mijn muziek voor het eerst horen, hoop ik vooral dat ze iets voelen. Ik schrijf voor mezelf, maar ook voor de buitenstaanders, de dromers, en iedereen die ooit te horen kreeg dat men te veel was of net niet genoeg. Als je je daarin herkent: welcome home.”
Waar komt je artiestennaam Fallenium vandaan, en wat zegt die naam over wie jij bent?
“De naam komt van mijn Zweedse overgrootvader, Will Fallenius. Als kind en tiener bracht ik veel zomers door aan de Baltische Zee, en die plek is voor mij altijd een symbool gebleven van beweging en vrijheid. Ik heb zijn naam bewust aangepast naar Fallenium: een open, genderneutrale vorm. Voor mij staat die naam voor het idee dat je als persoon niet vastligt. Dat je jezelf mag herschrijven, evolueren, loskomen van verwachtingen. Ik ben niet één identiteit, niet één verhaal. Fallenium herinnert me eraan dat verandering geen zwakte is, maar een vorm van trouw blijven aan jezelf.”
Wat heb je moeten leren – muzikaal of persoonlijk – om op dit punt te komen?
“Dat groei belangrijker is dan zekerheid. Mijn eerste album ontstond in een moeilijke periode: ik werd gepest, voelde me klein, verloor vertrouwen. Muziek was toen een manier om te overleven. Bij I’m Not He kwam daar iets bij: boosheid, maar ook helderheid. Ik begreep dat zwijgen soms comfortabel is, maar zelden bevrijdend. Dat album was een kantelpunt. Ik durfde meer ruimte in te nemen: muzikaal en persoonlijk. Wat ik vooral geleerd heb, is dat je niet moet wachten tot je “klaar” bent. Kunst en leven ontstaan niet uit perfectie, maar uit durven doen. Elke song, elke stap is een momentopname, geen eindpunt.”
Je transgenderidentiteit is een belangrijk onderdeel van wie je bent, maar niet het enige. Hoe bewaak je die balans in je muziek?
“Ik probeer mezelf niet te reduceren tot één verhaal. Trans zijn is een deel van wie ik ben, maar niet het geheel. Ik schrijf net zo goed over liefde, gemis, verlangen, schaamte, humor en tederheid. Over alles wat ons mens maakt. Soms is mijn genderidentiteit expliciet aanwezig, zoals in Human Throughout of in mijn nieuwe single Mermaid. Soms zit het meer op de achtergrond, zoals in Lucky Number 13, dat voor veel luisteraars een soort houvast werd omdat het dat universele verlangen raakt om gezien en begrepen te worden. En dan zijn er songs zoals Entre mes jambes…, een Franstalig nummer dat geen statement wil zijn, maar een gedachte-experiment. Het stelt de vraag waarom we datgene wat zich tussen onze benen bevindt zo bepalend laten zijn voor hoe we liefhebben en oordelen. Ik schrijf niet om te overtuigen, maar om ruimte te laten voor twijfel, nuance en reflectie.”
Hoe bescherm je je privéleven terwijl je persoonlijke thema’s publiek maakt?
“Door het verschil te maken tussen intimiteit en detail. Mijn muziek is persoonlijk, maar niet letterlijk. Ik deel gevoelens, geen dossiers. Daarnaast ben ik bewust selectief op sociale media. Ik ben bereikbaar, maar niet altijd beschikbaar. Grenzen zijn geen afstandelijkheid, ze zijn zelfzorg. En eerlijk: als je jezelf volledig leeg geeft, blijft er ook minder over om kunst van te maken.”
Zijn er reacties geweest die je echt zijn bijgebleven, positief of confronterend?
“Vooral berichten van mensen die zeggen: “Ik dacht dat ik de enige was die dit voelde.” Dat raakt me telkens opnieuw. Maar er zijn ook confronterende reacties, wanneer mensen je herleiden tot één label of één idee of één seksueel object. Ook dat leert iets: hoe snel we anderen vereenvoudigen. En precies daarom blijf ik schrijven. Niet om te overtuigen, maar om nuance toe te laten.
Hoe ga je om met onbegrip of weerstand, zeker online?
“Door te kiezen waar ik mijn energie aan geef. Niet elke reactie verdient een antwoord. Sommige mensen luisteren niet om te begrijpen, maar om gelijk te krijgen. Ik keer dan terug naar mijn kern: waarom maak ik muziek? Niet om te pleasen, maar om gevoelens, ervaringen en interesses een plek te geven. Wie zich herkent, is welkom. Wie dat niet doet, mag verdergaan. Dat besef geeft rust.”
Voel je een verantwoordelijkheid als zichtbare transgender artiest, of zie je jezelf in de eerste plaats als muzikant?
“Ik voel geen plicht om anderen te vertegenwoordigen, maar wel een verantwoordelijkheid. Ik ben in de eerste plaats songwriter, maar ik weet ook dat zichtbaarheid betekenis heeft. Zeker voor mensen die zichzelf nog zoeken. Ook dit interview geven en afnemen komt dus met een gedeelde verantwoordelijkheid. Wat ik belangrijk vind, is dat ik mezelf niet censureer om comfortabel te blijven voor anderen. Ik wil laten zien dat je zacht, complex, twijfelend én krachtig kunt zijn, zonder je voortdurend te moeten verklaren.”
Hoe kijk je naar de plek van transgender artiesten in de popmuziek van vandaag?
“De wereld staat in brand, en ondertussen liggen trans personen onder een steeds scherper vergrootglas. Genderidentiteit is een debat geworden, een mening zelfs, terwijl het dat nooit zou mogen zijn. Het gaat over mensen, niet over standpunten. Wat me daarbij vaak raakt, is hoe makkelijk bepaalde groepen worden ontmenselijkt om de aandacht af te leiden van wat er werkelijk speelt. Terwijl ongelijkheid groeit en de kloof tussen arm en rijk steeds groter wordt, wijzen we liever naar elkaar dan naar de structuren die dat in stand houden. Niet trans zijn, maar miljardair zijn is een moreel falen. Er geloof in vooruitgang voor trans personen, maar die komt nog te vaak met voorwaarden. Zichtbaar zijn mag, zolang het binnen bepaalde lijnen blijft. Zolang het niet te luid is. Niet te complex. Niet te confronterend. Terwijl kunst, en het leven zelf, net het tegenovergestelde zou moeten mogen zijn: gelaagd, rommelig, tegenstrijdig, menselijk. Ik hoop dat we evolueren naar een tijd waarin trans artiesten niet langer enkel hun genderidentiteit vertegenwoordigen, maar gewoon artiest mogen zijn. Speels en sensueel. Kwetsbaar en krachtig. Licht en donker tegelijk. En misschien zeg ik nu iets wat niet voor iedereen comfortabel is, maar ik geloof oprecht dat zolang we blijven vasthouden aan rigide, traditionele ideeën over man en vrouw, we de deur openhouden voor ongelijkheid en uitsluiting. Niet omdat mensen kwaad willen, maar omdat systemen zichzelf blijven herhalen zolang ze niet in vraag worden gesteld. Voor mij is kunst precies die plek waar dat wél mag: waar nuance mag bestaan, waar vragen belangrijker zijn dan antwoorden, en waar menselijkheid niet hoeft te passen binnen hokjes.”
Denk je dat zichtbaarheid via muziek iets kan veranderen in hoe mensen kijken naar gender en identiteit?
“Tuurlijk, omdat muziek niet discussieert. Ze voelt. Een lied kan iemand raken op een moment waarop argumenten niets meer doen. Misschien verandert het niet onmiddellijk de wereld, maar het kan wel iets verschuiven. Een gedachte. Een blik. Een gevoel. En soms is dat vonkje genoeg om vuur te maken.”
Je wijst op de opmars van Franstalige popmuziek, ook in Nederland. Wat biedt de Franse taal jou als artiest dat het Engels of Nederlands niet doet?
“Frans geeft me ruimte en nuance. Het is een taal die sensualiteit en afstand tegelijk kan dragen. In het Frans durf ik dingen te zeggen die in het Nederlands of Engels te direct zouden klinken. French My French Friend is daar een mooi voorbeeld van: een filmisch sprookje over een vakantieliefde, zwoel en melancholisch. Ton papa vertelt dan weer het verhaal van een vader die zijn kind verloor en zich afvraagt of hij zichzelf nog vader mag noemen. Ook Entre mes jambes… past in die lijn: geen pamflet, maar een bedachtzame filosofische vraag: hoe bepalend is wat ik tussen mijn benen heb zitten om te weten of je verliefd op me bent? Het Frans laat me vertellen in tinten, niet in zwart-wit. Een volledig Franstalig album uitbrengen staat dan ook zeker op mijn verlanglijst. To be continued… Of beter gezegd: À suivre.”
Voel je je onderdeel van een bredere beweging, of is dit vooral jouw persoonlijke muzikale route?
“Ik voel me verbonden, maar ik volg mijn eigen pad. Mijn muziek vertrekt altijd vanuit mijn persoonlijke ervaring. Als dat resoneert binnen een bredere beweging kan dat mooi zijn. Maar het is nooit een strategie geweest.”
Op 17 maart verschijnt Mermaid, een Engelstalig nummer dat expliciet vertrekt vanuit jouw transgenderidentiteit. Waarom voelde dit nummer als een volgende logische stap?
“Mermaid vertrekt rechtstreeks vanuit mijn transgenderidentiteit, maar zonder uitleg of verdediging. Het is geen pamflet, het is een melancholisch gevoel. De zeemeermin staat voor mij symbool voor het bestaan tussen werelden, niet als gemis, maar als kracht. Het nummer zegt: ik hoef mezelf niet meer te vertalen. Ik mag gewoon bestaan en ik sta ervoor open om met jou te connecteren. Die lijn loopt ook door in mijn eerder uitgebrachte song Friend Of Dorothy, dat minder op genderidentiteit, maar eerder op seksuele aantrekking en verbondenheid inspeelt. Het zijn geen liedjes die antwoorden geven, maar uitnodigen om even stil te staan. Voor mij is dat vandaag belangrijker dan ooit: muziek maken die opent en verbindt. Als we het dan toch hebben over songs die onderdeel zouden kunnen zijn van een bredere beweging, dan zou het zeker onbedoeld over deze twee nummers kunnen gaan.”
Als je één ding mag meegeven aan iemand die zichzelf nog zoekt: wat zou dat zijn?
“Misschien dit: het ergste wat je tegen iemand kunt zeggen in mijn ogen is “blijf precies zoals je bent.” Het klinkt lief, maar niemand groeit als persoon door stil te blijven staan. Als je echt om iemand geeft, wil je dat die persoon evolueert: emotioneel, mentaal, creatief. Dat je vrienden fouten maken, bijleren, zichzelf heruitvinden. Voor mij gaat liefde, voor jezelf én voor anderen, over beweging. Over blijven zoeken zonder jezelf te verliezen. Die laatste vier woorden zijn ook essentieel. En misschien is dat wel de mooiste vorm van verbondenheid: elkaar, en jezelf, toestaan om te groeien.”
De muziek van Fallenium is te beluisteren op alle streamingdiensten en ook verkrijgbaar op cd en vinyl. Wie verder wil ontdekken, vindt alle links via: https://linktr.ee/falleniummusic