door: Redactie Gaykrant. Illustraties: Hardhoofd.com en Brem via Deezer
De zestienjarige Yara schreef wat als ‘brief van de dag’ door de Volkskrant maandag 26 oktober j.l. werd geplaatst. Haar punt: wie 'homo' of 'flikker' hoort, concludeert te snel dat er homohaat in het spel is. Want; Jongeren, ook lhbtiq+'ers, gebruiken die woorden onderling als grap of als straattaal, meestal zonder homofobe bedoelingen. Ze erkent dat er nog altijd pijn mee wordt gedaan, maar vraagt om onderscheid tussen afkeer van homoseksualiteit en het gebruik van de woorden.
Daar moest ik even over nadenken. Temeer omdat ik de initiatiefnemer ben die peilt met welke woorden op scholen gepest wordt; HOMO scoort. Dat woord doet het meeste pijn, wat namelijk het doel van pesten is. En landelijk onderzoek onder bijna 30.000 scholieren liet zien dat 13 procent van de hetero-leerlingen werd gepest, tegenover 25 tot 33 procent van de lhbt-leerlingen.
Dus beste Yara. Waarom is 'homo' de schouderklop tussen jongens, en niet 'hetero'? Omdat het spel draait om het testen van mannelijkheid. Movisie wijst erop dat homoseksualiteit in die logica geldt als iets wat mannelijkheid aantast. De grap werkt alleen zolang homo-zijn als minder geldt.
Vergelijk het met het n-woord. In de Verenigde Staten wordt het Engelse equivalent juist door de zwarte gemeenschap soms teruggeclaimd. Toch zou niemand accepteren (hoop ik) dat witte jongens elkaar hier 'nikker' noemen met het argument dat het straattaal is en niet zo bedoeld. Bij 'neger' voegde Van Dale in 2002 toe dat het door sommigen als scheldwoord wordt ervaren, en in de nieuwste editie is de definitie helemaal herschreven. Taal beweegt mee met wie erdoor geraakt wordt. Wie een woord mag terugclaimen, hangt af van wie de klappen heeft opgevangen. Dat geldt voor 'flikker' net zo goed.
Het maakt uit, ook als het 'niet zo bedoeld' is. Amerikaans onderzoek wees uit dat lhbti-studenten die vaak 'that's so gay' hoorden, zich vaker buitengesloten voelden en vaker hoofdpijn en eetproblemen hadden. Denk aan de jongen in de klas die nog niet uit de kast is. Hij hoort niet de bedoeling. Hij hoort het woord, tien keer per dag, en trekt zijn conclusie over wat het betekent om te zijn wie hij is. Dat kan het proces van uit de kast komen vertragen.
Yara vraagt om nuance. Die geef ik graag: niet iedereen die 'homo' roept, haat homo's. Maar nuance werkt twee kanten op. Een woord is nooit alleen van de spreker, het is ook van wie het opvangt. Zolang 'homo' het eerste woord is waarmee een kind leert een ander klein te maken, is het geen onschuldige bro-taal. Dan is het de voedingsbodem waarop homohaat gewoon kan blijven bestaan. Daarbij blijf ik van mening dat het beter is te steunen in plaats van te schelden.
Ik hoop van harte dat Yara een van de allies is op wie gepeste scholieren kunnen rekenen.
Bamber Delver, hoofdredacteur Gaykrant
Lees ook: https://hardhoofd.com/homo-ik-zeg-liever-dat-ik-op-jongens-val/
