haat2111

In de reeks Online Haat, de regenboog onder vuur brengt Gaykrant de online haat tegen lhbti+’ers in kaart. Binnen de lhbti+-gemeenschap worden trans personen onevenredig zwaar getroffen door haat, discriminatie en geweld, op straat én online. Dat is geen toeval. Een kleine maar zichtbare groep, politici die het bestaan van trans personen in twijfel trekken en een diepgeworteld ongemak met mensen die niet in hokjes passen: die factoren versterken elkaar.

Een kleine groep, een grote impact

Volgens het CBS is ongeveer 1 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder transgender: zo'n 151.000 mensen, van wie ongeveer 45.000 zich non-binair of genderqueer identificeren. Kenniscentrum Rutgers komt op 2,2 procent, vooral doordat dat onderzoek non-binaire identiteiten breder meetelt. In de Verenigde Staten gaat het volgens het Williams Institute (UCLA) om zo'n 2,8 miljoen mensen van 13 jaar en ouder, ongeveer 1 procent. Juist dat kleine aantal maakt de aanhoudende aandacht in het publieke debat zo opvallend.

Man of vrouw, en verder niets

Veel mensen zijn gewend aan een strikt binair denkkader: man of vrouw. Hetero of homo mag nog, maar daarmee moet het wel over zijn. Trans zijn, en zeker non-binair zijn, past daar niet in en roept ongemak op: 'Wat ben je nou?' Online slaat die verwarring zelden om in nieuwsgierigheid, maar vaak in spot en afwijzing. Iets belachelijk maken is makkelijker dan de eigen hokjes bijstellen.

Dat mechanisme werd pijnlijk zichtbaar op 1 november 2023, in het verkiezingsprogramma van NOS Op3. De non-binaire student Bram Wissink ging daar in gesprek met FvD-leider Thierry Baudet. Die zei niet te weten wat non-binair is en voegde eraan toe: "Jij bent iets wat niet bestaat. Ik kan ook zeggen dat ik een alien ben, maar dat bestaat niet. Wij zijn mensen." Het fragment ging viraal. Bram werd overladen met reacties: "Negatieve reacties is niet het goede woord. Het is pure haat." En: "Een van de eerste dingen die ik zag toen ik X opende was 'spring van een brug'."

Zichtbaarheid als aanjager

Trans personen die zich uitspreken, op tv verschijnen, voorlichting geven op scholen of gewoon zichtbaar leven volgens hun genderidentiteit, worden vaker doelwit van georganiseerde online haatcampagnes. Volgens ILGA-Europe wordt het publieke debat in Europa gepolariseerder en gewelddadiger, in het bijzonder tegen trans personen.

Van retoriek naar beleid

In de Verenigde Staten is die retoriek sinds 2025 omgezet in overheidsbeleid. Op 20 januari 2025 ondertekende president Trump Executive Order 14168, die sekse vastlegt als een 'onveranderlijke biologische classificatie als man of vrouw'. Paspoorten moeten sindsdien het geslacht bij geboorte vermelden; het Hooggerechtshof stond dat beleid in november 2025 toe, hangende verder beroep. Een week later volgde een order die trans personen uit het leger weert. Een andere order beperkt de toegang tot genderbevestigende zorg voor minderjarigen. Zo werken online narratieven, zoals de 'gender-ideologie'-samenzwering, rechtstreeks door in wetgeving, met concrete gevolgen voor de rechten en veiligheid van trans personen.

Binnenkort in boekvorm: Online haat, de regenboog onder vuur

haat21112

Dit artikel is een verkorte versie van een hoofdstuk uit het boek Online Haat, de regenboog onder vuur, dat komend voorjaar verschijnt. Daarin brengt de Gaykrant in kaart hoe online haat lhbti+-personen raakt, en hoe die haat inspeelt op wat politici verkondigen.

Transgender Day of Remembrance in Amsterdam vindt plaats op vrijdag 20 november 2026 in de Westerkerk en wordt afgesloten bij het Homomonument.

  • Datum & tijd: Vrijdag 20 november 2026 | Deuren open om 18:30 uur, bijeenkomst start om 19:00 uur (duurt tot ongeveer 22:00 uur)
  • Locatie & adres: Westerkerk, Prinsengracht 279, Amsterdam (afsluiting buiten bij het Homomonument)

• Beschrijving: Een jaarlijkse herdenking, georganiseerd door Trans United Europe en Transgender Network (met steun van SWAD), ter nagedachtenis aan transgender, non-binaire en genderdiverse personen die zijn omgekomen door anti-transgeweld en haat. Tijdens de bijeenkomst komen leden van de gemeenschap en bondgenoten samen voor toespraken en muziek; de avond wordt afgesloten met het plaatsen van kaarsen en bloemen bij het Homomonument.

indekast