Met het project A Letter Full of Love to an Unknown Person, een initiatief van Queer Work onder leiding van projectleider Sajad Salmanpour, krijgen lhbti+-vluchtelingen de kans hun verhaal te delen. In een reeks workshops schrijven deelnemers brieven aan een onbekend persoon, over hun verleden, hun reis en hun zoektocht naar een plek waar ze vrij kunnen leven. Deze persoonlijke verhalen worden uiteindelijk gebundeld in een boek dat tijdens World Pride feestelijk wordt gepresenteerd. Stadsdeel Amsterdam Noord ondersteunt actief dit project. Gaykrant in twee delen aandacht aan dit waardevolle project.
- Interview met Esther Lagendijk, stadsdeelbestuurder Amsterdam Noord
- Zie ook deel 1: Sajad Salmanpour, projectleider Queer Work
- queerwork.eu: De boekpresentatie vindt plaats in de A’dam Toren als onderdeel van World Pride: maandag 27 juli, start om 17.00 uur.
De gemeente Amsterdam ondersteunt dit project financieel. Wat maakte dat de gemeente besloot om achter dit initiatief te gaan staan?
“Stadsdeel Noord zet in op een inclusieve, vrije en diverse stad. In Amsterdam zijn van oudsher groepen welkom die zichzelf op andere plekken niet kunnen of mogen zijn. Dit project zorgt op een bijna poëtische manier voor zichtbaarheid voor én door deze groep. Daarnaast is de stem van queer personen met een vluchtverleden vaak onzichtbaar voor buitenstaanders. Dat maakt dit project met een fysieke manier zichtbaarder, met boek met hun eigen verhalen.”
Amsterdam presenteert zich internationaal als een stad van vrijheid en diversiteit. Waarom is het volgens de gemeente belangrijk dat juist de verhalen van LGBTQIA+ vluchtelingen zichtbaar worden gemaakt?
“Er waait een kille wind in de wereld en rechten van LGBTQIA+-personen met een vluchtverleden staan onder steeds grotere druk. In Amsterdam zijn zij welkom. De zichtbaarheid via hun verhalen is een erg belangrijk middel om deze boodschap te verspreiden en te behouden. Wij hopen op deze manier de kloof tussen Amsterdammers met verschillende achtergronden te verkleinen.”
Het project biedt deelnemers een veilige omgeving om hun ervaringen te delen en met elkaar in contact te komen. Hoe belangrijk zijn zulke initiatieven volgens de gemeente voor sociale inclusie in de stad?
“Voor ons is het belangrijk om projecten te steunen die door de mensen zelf zijn bedacht. Keer op keer blijkt dat initiatieven van onderaf beter werken dan wanneer wij iets voor hen verzinnen. Deze doelgroep gaf aan behoefte te hebben aan een veilige plek om samen te komen, daar hebben we naar geluisterd. Ze willen hun verhaal delen, en wij vinden dat die verhalen gehoord moeten worden, bijvoorbeeld in de vorm van een boek.”
Dit project laat deelnemers hun eigen verhaal vertellen in plaats van dat anderen dat voor hen doen. Waarom is die vorm van zelfrepresentatie volgens zo belangrijk?
“Het gaat natuurlijk vaak over een groep, maar het echte verhaal zit in de verschillende individuen. Door verschillende personen en verhalen samen te voegen en plat te slaan als een breed verhaal, ga je voorbij aan de diepte en persoonlijkheid van eigen ervaringen. Juist dat maakt het een mooi en indringend geheel. Daarnaast hebben mensen het recht om hun eigen verhaal te vertellen. Wanneer iemand anders dit doet, loop je het risico dat het onbedoeld wordt verkleurd door eigen vooroordelen of aannames.”
In het project staan creativiteit en storytelling centraal. Welke rol kan kunst en cultuur spelen bij het versterken van gemeenschap en wederzijds begrip in een diverse stad als Amsterdam?
“Kunst kan veel verbinding, verbreding en begrip in onze samenleving brengen. Het kan altijd verwonderen en inspireren, maar vooral kan het voor verbinding en herkenning zorgen bij bewoners die ermee in aanraking komen. Het biedt de mogelijkheid om verhalen te delen en mensen daarmee met elkaar te verenigen. Kunst brengt ons bij elkaar.”
Het project vindt plaats in Amsterdam-Noord, een stadsdeel dat sterk in ontwikkeling is en waar veel culturele initiatieven ontstaan. Hoe kijkt de gemeente naar de rol van zulke plekken voor nieuwe gemeenschappen in de stad?
“We moeten cultuur niet zien als een leuke tijdelijke invulling, maar als iets structureels dat van waarde is voor de stad. Ruimte voor creativiteit en zelfontplooiing is wat onze stad zichzelf maakt. Daarnaast is het extra belangrijk om ruimtes te creëren en toegankelijk te maken voor gemeenschappen die behoefte hebben aan een veilige omgeving. Iedereen verdient immers een plek waar die zich veilig kan voelen, maar helaas is dat niet altijd vanzelfsprekend.”
Ziet de gemeente dit soort projecten ook als een manier om Amsterdammers meer bewust te maken van de ervaringen van queer vluchtelingen?
“Zeker. Zoals gezegd is bewustzijn en kennis van de wereld om ons heen een eerste belangrijke stap naar acceptatie, integratie en inclusie. Door hun persoonlijke verhalen te vertellen, krijgen Amsterdammers een inkijk in wat deze groep meemaakt, dat kunnen we niet met cijfers of beleid alleen. Dit soort initiatieven maakt abstracte thema’s menselijk en herkenbaar. Het vergroot begrip, doorbreekt stereotypen en nodigt uit tot gesprek.”
Wat hoopt de gemeente dat dit boek en de workshops uiteindelijk bijdragen aan de stad Amsterdam en haar inwoners?
“We hopen vooral dat dit project bijdraagt aan verbinding en herkenning tussen Amsterdammers. Dat we niet meegaan in de polariserende geluiden die klinken in de wereld en vaak ook vanuit Den Haag. Dat het voor meer bewustzijn en zichtbaarheid voor deze personen en hun verhalen zorgt en dat het boek daarmee de lezer inspireert. Daarnaast hopen we dat dit boek voor meer empathie gaat zorgen voor Amsterdammers onder elkaar. Dat is het belangrijkste smeermiddel in deze tijden.”
Is dit project voor de gemeente ook een voorbeeld van hoe samenwerking tussen grassroots-organisaties en de overheid kan werken?
“Absoluut. In Noord werken we zo veel mogelijk vanuit de wensen en behoeften van bewoners. Grassroots-organisaties spelen daar een belangrijke rol in.”
Tot slot: wat zou u tegen lokale Amsterdammers willen zeggen die straks dit boek lezen en kennismaken met deze persoonlijke brieven van mensen die hier een nieuw leven proberen op te bouwen?
“Het zijn roerige tijden. We moeten ons bewust zijn dat de vrijheden en persoonlijke ontwikkeling die Amsterdam biedt niet vanzelfsprekend zijn, en dat we er daarom juist ook voor moeten blijven vechten. Blijf je uitspreken, blijf interesse tonen in elkaar en blijf vooral naar elkaar luisteren. We hopen dat de boodschap uit dit boek weerklank vindt in de stad. Laten we vooral empathischer worden naar elkaar.”
De boekpresentatie vindt plaats in de A’dam Toren als onderdeel van World Pride: maandag 27 juli, start om 17.00 uur. Wees welkom! Vooraf aanmelden kan (binnenkort) via de website.